[ آموزش احتجاج به پيامبر ( ص ) ] تفسير : قُلْ إِنَّمَا يُوحَى إِلَىَّ أَنَّمَا إِلهُكُمْ إِلهٌ وَاحِدٌ فَهَلْ أَنتُم مُسْلِمُونَ يعنى : اى محمّد ، به مشركان بگو : جز اين نيست كه به من وحى مىشود كه خداى شما خداى يگانه است . يعنى آنچه از دين آسمانى به من وحى مىشود جز توحيد نيست . و اين حصر ، حصر اضافى و منحصر كردن وحى به توحيد در مقابل شرك است نه غير آن از اصول و عقايد دينى . و ممكن است حصر حقيقى باشد و مراد توحيد و تمام شئون و ابعاد گوناگون آن از اصول عقايد و فروع اعمال و معارف مربوطه باشد . « فهل أنتم مسلمون » يعنى پس آيا شما تسليم‌شدنى هستيد و توحيد را مىپذيريد ؟ و مقصود از اين استفهام امر است يا ملازم امر . فَإِن تَوَلَّوْا فَقُلْ آذَنتُكُمْ عَلَى سَوَاءٍ وَإِنْ أَدْرِى أَقَرِيبٌ أَم بَعِيدٌ مَا تُوعَدُونَ يعنى : پس اگر در برابر دعوت توحيد روى برتافتند و اعراض كردند به آنها بگو : من به شما به نحو مساوى اعلام كردم . يعنى دين الهى و شريعت اسلام را به بزرگ و كوچك و مرد و زن و فقير و غنى رساندم . و من نمىدانم آيا آنچه از عذاب وعده داده مىشويد نزديك است يا دور . إِنَّهُ يَعْلَمُ الْجَهْرَ مِنَ الْقَوْلِ وَيَعْلَمُ مَا تَكْتمُونَ يعنى : و همانا خداوند آنچه را آشكار مىكنيد از گفتار دربارهء اسلام از ردّ و طعن و استهزا مىداند ، و آنچه را پنهان مىداريد از عداوت‌ها و توطئه‌ها و نقشه‌ها براى براندازى آن نيز مىداند . وَإِنْ أَدْرِى لَعَلَّهُ فِتْنَةٌ لَّكُمْ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ يعنى : و من نمىدانم شايد اين تأخير عذاب ، امتحان است براى شما و مهلت برخوردارى تا مدتى معين است . يعنى محتمل اين است كه خداوند وعيدهاى عذاب را كه دربارهء شما تأخير مىاندازد براى آزمايش و امتحان باشد ، شايد از كفر و عناد برگرديد . و يا آن‌كه استدراج باشد و آن اين است كه خداوند گاهى متمردان و طاغيان را مدتى مهلت مىدهد و از نعمت‌هاى خود